Nhắc đến môn thể thao đua ngựa, nhiều người thường nghĩ ngay đến những trường đua hiện đại, những chú ngựa lai thuần chủng cao lớn và các kỵ sĩ chuyên nghiệp trên thế giới. Thế nhưng, ít ai biết rằng tại Việt Nam, môn thể thao tốc độ này lại mang một phong vị hoàn toàn khác biệt. Không cá cược rủi ro, không đồ bảo hộ cầu kỳ, các hội đua ngựa tại Việt Nam là những ngày hội mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, phô diễn sự dẻo dai và tinh thần thượng võ của người dân bản địa.
Cùng caongualitanda.vn điểm lại những lễ hội đua ngựa truyền thống “độc nhất vô nhị” từ Bắc vào Nam ngay trong bài viết dưới đây!
Khi những trái mận Tam Hoa bắt đầu chín đỏ nương đồi, cũng là lúc hàng vạn du khách và người dân vùng cao Tây Bắc lại nô nức đổ về trung tâm huyện Bắc Hà để đón chờ giải đua ngựa hấp dẫn nhất trong năm.

Từ xa xưa, người Mông, Tày, Nùng ở Bắc Hà đã có truyền thống cưỡi ngựa bắn súng. Sau một thời gian dài gián đoạn, đến năm 2007, Lễ hội đua ngựa Bắc Hà chính thức được phục dựng quy mô và thường được tổ chức thường niên vào đầu tháng 6 dương lịch. Đây là sự kiện đinh của chuỗi hoạt động du lịch mùa hè tại Lào Cai.
Điều làm nên sức hút của đua ngựa Bắc Hà nằm ở sự mộc mạc và hoang dã:
Sân vận động trung tâm huyện Bắc Hà trong những ngày này luôn chật kín người. Tiếng hò reo, cổ vũ vang vọng cả núi rừng mỗi khi các kỵ sĩ bứt tốc hay thực hiện những pha ôm cua mạo hiểm. Sự kiện này không chỉ là một giải đấu thể thao mà đã chính thức được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tôn vinh nét đẹp lao động và văn hóa của đồng bào Tây Bắc.
Rời xa núi rừng Tây Bắc, chúng ta đến với dải đất miền Trung nắng gió. Tại Phú Yên, có một hội đua ngựa vô cùng đặc biệt diễn ra ngay trong những ngày đầu xuân năm mới.

Lễ hội đua ngựa Gò Thì Thùng được tổ chức định kỳ vào mùng 9 tháng Giêng âm lịch hàng năm tại khu vực cao nguyên Gò Thì Thùng, thuộc xã An Xuân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Đây là một trong những lễ hội truyền thống lớn nhất nhịp đầu xuân của “xứ Nẫu”.
Khác với Bắc Hà, đa phần những chú ngựa tham gia đua tại Gò Thì Thùng là ngựa thỏn (ngựa cái). Ngày thường, chúng là người bạn đồng hành cùng bà con thồ nông sản, rơm rạ. Đến ngày hội, chúng được chải chuốt gọn gàng để bước ra đường đua đất đỏ bazan. Các kỵ sĩ cũng là những thanh niên trai tráng trong làng, thi đấu với tinh thần giao lưu, vui vẻ, tạo nên những tình huống dở khóc dở cười khi ngựa bất ngờ… “đình công” ngay trên đường đua.
Hoạt động này không đặt nặng tính thắng thua mà mang ý nghĩa tâm linh và văn hóa sâu sắc. Người dân An Xuân tổ chức đua ngựa đầu năm để xua đuổi những điều xui xẻo, cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và sức khỏe dồi dào cho cả buôn làng.
Để thấy rõ sự độc đáo của các hội đua ngựa tại Việt Nam, chúng ta có thể làm một phép so sánh nhỏ:
| Tiêu chí | Đua Ngựa Truyền Thống Việt Nam | Đua Ngựa Chuyên Nghiệp Thế Giới |
| Mục đích | Giao lưu văn hóa, du xuân, thể thao quần chúng. | Cá cược, thể thao chuyên nghiệp, giải trí thương mại. |
| Giống ngựa | Ngựa nội bản địa, ngựa cỏ, ngựa thồ nhỏ nhắn, sức bền cao. | Ngựa lai thuần chủng (Thoroughbred), vóc dáng cao lớn, chạy nước rút nhanh. |
| Trang bị kỵ sĩ | Cưỡi ngựa “mộc” (không yên, không bàn đạp, không bảo hộ). | Trang bị đầy đủ yên da, mũ bảo hiểm, kính, ủng và roi da. |
| Đường đua | Sân đất nện, đất bazan tại địa phương. | Trường đua cỏ hoặc cát tiêu chuẩn quốc tế. |
Bên cạnh những lễ hội truyền thống, Việt Nam cũng từng và đang sở hữu những trường đua ngựa quy mô phục vụ cho thể thao và giải trí:

Nếu bạn đang lên kế hoạch khám phá các lễ hội đua ngựa bản sắc này, hãy lưu ý những kinh nghiệm sau:
Ngoài ra nếu các bạn muốn thưởng thức các đặc sản từ ngựa thì có thể liên hệ theo thông tin dưới đây: Thông tin liên hệ Litanda Việt Nam:

Tại đây chúng tôi bán nhiều sản phẩm về ngựa mà bạn có thể quan tâm: Cao ngựa bạch mắt đỏ, cao ngựa thường, cao mèo đen, thịt ngựa gác bếp, thịt ngựa tươi…
Thịt ngựa rất lành tính, giàu dinh dưỡng và chế biến tương tự như thịt bò nhưng ngọt và ít mỡ hơn. Khi mua thịt ngựa tươi tại Litanda, chúng tôi sẽ gửi kèm công thức chế biến chuẩn vị Tây Bắc cho bạn. Liên hệ tư vấn nhanh: 0981.229.483
Tuyệt vời! Thịt ngựa tươi Litanda được lấy từ ngựa chăn thả tự nhiên tại trang trại Suối Mạ A, mổ mới mỗi ngày nên giữ được độ dẻo và ngọt thịt nguyên bản vượt trội. Gọi 0981.229.483 để cập nhật giá thịt tươi hôm nay
Hiện tại tỉnh nào ở Tây Bắc còn giữ nét văn hóa đua ngựa này ?